Een bakje soep met….
In deze serie maak je kennis met de mensen achter De Haagse Soepbus. De vrijwilligers, de leveranciers en de vertegenwoordigers van organisaties waar we mee samen werken. Long overdue is een afspraak met Jan van Oosten. Projectleider Winteropvang voor de gemeente Den Haag, voorvechter voor dak- en thuislozen maar bovenal vriend van de Soepbus.
Hoi Jan, wat is je favoriete soep?
“Ja, dat vraagt een beetje een inleiding want ander valt het sommige mensen misschien wat rauw op het dak. Maar ik ben dus al heel vroeg met werken begonnen. Vroeger was dat ook gewoon normaal, ik deed al klusjes vanaf een jaar of 6 en op mijn elfde mocht ik meehelpen bij een boer. Gewoon na school en in de weekenden. Ik vond dat geweldig! Ik heb daar hele praktische dingen geleerd, maar ook lessen voor de rest van mijn leven. Dat respect hebben voor de dingen om je heen de boel in balans houdt bijvoorbeeld. Als ik zag hoeveel liefde ze daar op die boerederij voor elkaar, de dieren en het land hadden, dat was echt een eye opener, al kende ik dat woord toen nog helemaal niet natuurlijk. Er was harmonie! Binnen dat evenwicht paste het ook dat sommige beesten werden geslacht, en dat gebeurde met respect en dankbaarheid. Jij hebt dat dier verzorgt en een goed leven gegeven en dat dier zorgt er nu voor dat jij kunt eten. Het zorgde voor een goede en mooie balans en daar functioneren mensen goed in. Even een rare sprong, maar er zit wel veel logica in, je ziet het tegenovergestelde bij mensen die dakloos zijn. De balans is zoek. Dat ligt niet aan die mensen, maar de maatschappij kijkt anders naar je wanneer je je huis bent verloren. Er is minder respect, mensen worden onder aan de ladder gezet en dat verstoort de balans. Dan is harmonie zoek.
Het is duidelijk, wie een bakje soep met Jan eet hoeft niet echt een vragenlijst voor te bereiden. Het gesprek zo nu en dan bijsturen is meer dan voldoende. Dus Jan, wat is je favoriete soep?
“Even nog, ik sprak een keer met een voormalig dakloze man en ik vroeg hem wat hij het meest waardeerde tijdens de lange periode dat hij dakloos was. En dan denk je misschien dat hij de meeste waardering heeft voor de uitkering die hij kan krijgen, of voor het bed en de maaltijden in de opvang, of iets dat iemand voor hem heeft gedaan, maar wat die man het meest had gewaardeerd was dat hij elke keer als hij op een bankje in het Zuiderpark zat werd gegroet door een man die zijn hondje daar uitliet. Elke dag weer als die man langs kwam kreeg hij een glimlach en een vriendelijke groet. En dat waardeerde hij het meest. Dat hij werd gezien en een klein beetje respect mocht ontvangen. Mensen zouden niet met gebogen hoofd snel voorbijlopen aan daklozen mensen, maar ze gewoon groeten, of even een knikje geven. Gewoon, zoals je dat bij andere mensen ook doet.”
Die boodschap geven we graag door! Maar hoe zit het nou met die soep?
“Ha, wat denk je? Die boerin van jaren geleden maakte een erwtensoep waar ik ’s nachts nog steeds van droom! Zo’n snert waar de lepel rechtop in kon en het hele varken inzat. Worst, schenkel, kluif en dan ernaast een groot stuk roggebrood royaal belegd met stevige plakken spek. Heerlijk! Niet erg vega, ik weet het, maar wat was die soep ontzettend lekker! Een soep die vertrouwen schenkt, erop vertrouwen dat je weet dat het goed is wat je krijgt en dat het goed komt. Dat vertrouwen zouden we meer moeten hebben. Bij de dagbesteding van mijn vorige job bij het Leger des Heils van hadden we een keer een klein feestje omdat een van de deelnemers in de fietsenwerkplaats een vaste baan kon krijgen bij OV-fietsen op het Centraal Station. Tegen het einde komt hij naar me toe en zegt ik moet nog ergens mijn verontschuldigen voor aanbieden. Ik zeg joh, voor al die keren dat je zonder te vragen materialen mee hebt genomen om ’s avonds zwart mee te klussen? Zijn mond viel open, wist je dat dan? Haha, ja natuurlijk wisten we dat. Maar we weten ook dat je die verdiensten hebt gebruikt om je leven beter op de rit te krijgen, je los te trekken uit de opvang, je huis in te richten, om vooruit te komen. Je hebt geïnvesteerd in jezelf! En dan vind ik het geen stelen, je hebt gewoon wat geleend en bent vergeten dat te vragen. Maar het heeft er wel toe geleidt dat je nu weer helemaal op eigen benen staat en zelfs een vaste baan hebt, dus die investering heeft zich dubbel en dwars terugbetaald. We hebben je vertrouwd en je hebt ons nu apetrots gemaakt!”
Over de opvang gesproken, hoe zit dat eigenlijk met de WKR? Als die open kan bij nul graden buiten, dan kan het toch ook open als het tien graden is?
“Ja natuurlijk kan dat, is gewoon een keuze. Maar laten we niet vergeten dat de WKR, voluit de Winter Koude Regeling, een extra voorziening is. Een voorziening die eigenlijk draait om volksgezondheid en opengaat als het vriest. Voor de mensen die buiten “willen” of moeten slapen tot het niet meer verantwoord is…. Een grote groep die buiten “moet” slapen zijn de mensen die hier als arbeidsmigrant naartoe zijn gekomen. Het rotte is als die mensen hun baan verliezen zijn ze ook meteen hun slaapplaats kwijt. Dat gebeurt al een tijd en het wordt steeds erger, zo lang we daar als Overheid niks tegen doen voelt het voor de maatschappelijke opvang en dus ook de WKR dweilen met de kraan open terwijl die in de basis niet bedoeld is om “werkloze arbeiders” mensen op te vangen. Maar goed de mensen zijn er wel dus vangen we ze voor zover het gaat op”. Ik durf te wedden dat van de mensen die elke avond in de rij staan bij de Soepbus minstens 80% EU-migrant is. Die andere 20%, de echte Paradijsvogels, de meeste daarvan kennen we al lang en die hebben we goed in beeld.”
Dat klopt, het overgrote deel van de bezoekers van de Soepbus is EU-migrant. Hoe ben jij eigenlijk met de Soepbus in aanraking gekomen?
“Nou kennen doe ik de Soepbus natuurlijk al heel lang. Jullie rijden al veertig jaar in Den Haag rond, dus ik denk dat er geen Hagenees of Hagenaar te vinden is die jullie niet kent. Maar ik maakte persoonlijk kennis met de bus toen ik voor het Leger des Heils het Streetlevel programma opzette. Daarmee kwamen we ook op de Koekamp en toen ben ik gewoon een keer een praatje gaan maken met jullie vrijwilligers. Ik vind trouwens dat jullie geweldig goed werk doen en vind het ook mooi hoe jullie dat aanpakken en een beetje van de harmonie herstellen. Steeds weer verbinding met andere partijen zoeken. Onze veiligheidsregisseur, bestuurders en politici uitnodigen om een keer met jullie mee te rijden. De samenwerking met het Rode Kruis, de Dokters van de Wereld en andere partijen. Er ontstaat op de Koekamp echt een bolwerk van maatschappelijke ondersteuning en dat is mooi! Of het ook echt de juiste locatie is dat is weer een ander verhaal, maar die discussie zal in de toekomst vast nog wel gevoerd worden. Wat ik trouwens ook heel goed vind zijn de extra dingen die jullie doen. Zoals die kledingmarkt met Pakkie Deftig en maaltijden aanbieden die door Haagse studenten zijn gemaakt. Top!”
Dankjewel, we zijn nu bezig met de voorbereidingen voor een Vrijheidsmaaltijd op 5 mei!
“5 mei, op de Koekamp? Nou, dan hoop ik dat je heel veel soep op voorraad hebt?”
Huh, hoezo?
“Op 5 mei wordt het bevrijdingsfestival georganiseerd op het Malieveld voor ca.70.000 mensen. S10 en Rondé staan in de line-up dat wordt een druk feestje. De Koekamp is aangewezen als aan- en uitloopgebied.
Hm, dan kunnen we beter een andere locatie zoeken…
“Hoezo, we hebben nog de tijd om te regelen dat de Soepbus daar gewoon op 5 mei kan staan en dat alle dakloze mensen welkom zijn. 80 jaar vrijheid daar hoort iedereen bij.”
Kan jij dat dan regelen dat we daar op 5 mei gewoon als alle andere dagen in het jaar mogen staan?
“Nee, maar ik ga met collega’s van de gemeente in overleg om het proberen. Nee heb je, ja kun je krijgen!”
Top! Het past ook heel mooi bij het motto van De Haagse Soepbus: Voor Den haag, Door Den Haag!